بعضى ديگر گفته‌اند : مراد از آيه شريفه مطلق خاطرات است ، اما مراد از محاسبه ، معناى معمولى آن نيست ، بلكه خبر دادن است ، مىفرمايد : هر چه به خاطر شما خطور كند چه اظهارش بكنيد و چه نكنيد ، خدا در روز قيامت شما را از آن خبر خواهد داد ، و به گفته اين مفسر آيه شريفه همان معنا را مىخواهد برساند كه آيه « فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ » « 1 » آن معنى را مىرساند و اين وجه و وجه قبليش به دليل اينكه خلاف ظاهر آيه است كه بيانش گذشت مردود است . * ( « فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ ، وَاللَّه عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ » ) * در آيه شريفه ، مغفرت الهى و يا عذاب او فرع بر مالكيت خدا و احاطه اش به اعمال مردم ، شده ، و اين مطلب اشاره به اين است كه مراد از جمله : * ( « ما فِي أَنْفُسِكُمْ » ) * ، صفات و احوال بد درونى است ، گو اينكه كلمه مغفرت گاهى در قرآن كريم در غير مورد گناهان نيز استعمال مىشود ، ولى اين استعمال خيلى نادر و كم است ، كه احتياج به كمك قرائن دارد ، قرائنى كه بفهماند منظور نوع خاصى از مغفرت است ، نه مغفرت معمولى كه همان آمرزش گناهان باشد ، و جمله : * ( « وَاللَّه عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ » ) * تعليلى است راجع به مفهوم جمله اخير و يا به مفهوم همه آيه . بحث روايتى در صحيح مسلم از ابى هريرة روايت كرده كه گفت : وقتى آيه : * ( « لِلَّه ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرْضِ ، وَإِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ ، أَوْ تُخْفُوه يُحاسِبْكُمْ بِه اللَّه » ) * بر رسول خدا ص نازل گرديد ، اصحاب را سخت گران آمد ، لذا نزد رسول خدا ص آمده به زانو نشستند ، و عرضه داشتند : يا رسول اللَّه هر عملى از قبيل نماز و روزه و جهاد و صدقه كه براى ما مقدور باشد بر ما تكليف بكن ، ولى اين آيه از طاقت ما بيرون است . رسول خدا ص فرمود : آيا مىخواهيد همان را بگوئيد كه قبل از شما اهل كتاب گفته بودند ، كه « سمعنا و عصينا - شنيديم ولى نافرمانى كرديم » ؟ ، نه اينطور نگوئيد ، بلكه بگوئيد : « * ( سَمِعْنا وَأَطَعْنا ، غُفْرانَكَ رَبَّنا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ ) * - يعنى شنيديم و اطاعت كرديم ، پروردگارا ! از تو آمرزش مىجوئيم و بازگشت به سوى تو است » و چون مردم اين را مكرر گفتند

--> ( 1 ) سوره مائده آيه 105